ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΓΟΝΤΖΑΣ

Αρθρογραφία  

arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
 






 

Loading

     Μία δύσκολη, αλλά όχι τυχοδιωκτική περιπέτεια
-- 15/04/2018

  

   

 

Η Αναθεώρηση του Συντάγματος είναι μια εξαιρετικά σοβαρή υπόθεση.

Το Σύνταγμα είναι ο θεμελιώδης νόμος της ελληνικής Δημοκρατίας. Ιδρύει και περιγράφει όλους τους βασικούς θεσμούς και διαδικασίες που είναι αναγκαίοι για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τη λειτουργία της εκτελεστικής, της νομοθετικής και της δικαστικής εξουσίας. Και αποτυπώνει όλες τις εγγυήσεις της ανόθευτης λαϊκής κυριαρχίας και της διασφάλισης ενός αποτελεσματικού κράτους δικαίου.

Η Αναθεώρηση του Συντάγματος συνιστά μια ιστορική επιλογή. Προϋποθέτει έντιμη αναγνώριση, από τη μία, ότι το Σύνταγμα είναι ο υπέρτατος νόμος σε μια χώρα που, από τη φύση του, δεν επιτρέπεται εύκολα η μεταβολή του και, από την άλλη, ότι έχουν αλλάξει σημαντικά οι συνθήκες κάτω από τις οποίες είχε συνταχθεί και κυρωθεί.

Καμιά νέα εποχή ή ιστορικό κεφάλαιο μιας χώρας δεν ξεκινάει χωρίς ένα νέο Σύνταγμα ή την Αναθεώρησή του. Καμιά, όμως, Αναθεώρηση δεν αφήνει ιστορικά ίχνη, αν δεν αποτυπώνει μία νέα πολιτική πραγματικότητα ή δεν διαμορφώνει τους κύριους όρους μιας νέας πολιτικής πραγματικότητας. Οι Αναθεωρήσεις του Συντάγματος στη νεοελληνική ιστορία, κατ' εξαίρεση, είχαν συντακτικό χαρακτήρα. Για δύο λόγους: άλλοτε από πολιτικούς δισταγμούς αυτών που είχαν την κυρίαρχη πρωτοβουλία και άλλοτε από άλλες πολιτικές σκοπιμότητες.

Το 1911, η Αναθεώρηση του Συντάγματος είχε ουσιαστικά συντακτικό χαρακτήρα. Σε αυτήν οικοδομήθηκε ένα γνήσιο κοινοβουλευτικό σύστημα και τέθηκαν οι βάσεις ενός σύγχρονου κράτους δικαίου. Η Αναθεώρηση του 1975 είχε και αυτή αληθινά συντακτικό χαρακτήρα. Ενσωμάτωσε στο Σύνταγμα το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 6ης Δεκεμβρίου 1974 υπέρ της αβασίλευτης δημοκρατίας - μια κορυφαία και αδιαμφισβήτητη ιστορική επιλογή του ελληνικού λαού. Και κατέστρωσε ένα Χάρτη ατομικών ελευθεριών και κοινωνικών δικαιωμάτων με πρωτοποριακό περιεχόμενο, ακόμα και ανάμεσα στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης.  Η επιλογή της Αναθεώρησης του Συντάγματος, το 1975, αντί για την expressis verbis άσκηση συντακτικής εξουσίας, πρέπει να ερμηνευτεί ως πρόνοια του ηγεμονεύοντος Κωνσταντίνου Καραμανλή μπροστά στον αυξανόμενο ριζοσπαστισμό μεγάλου μέρους του ελληνικού λαού και των πολιτικών εκπροσώπων του.

Οπωσδήποτε το Αναθεωρητικό εγχείρημα σε μια χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, μάλιστα, της Ευρωζώνης, που είναι ο σκληρός πυρήνας της, όπως η Ελλάδα, δεν μπορεί σήμερα να έχει σημαντικό - σύμφωνα με τις τρέχουσες φιλοδοξίες μας - ιστορικό μέγεθος. Με την ένταξή μας σε αυτές έχουμε εκχωρήσει μεγάλο μέρος της εθνικής μας κυριαρχίας. Οι κρίσιμες και στρατηγικές αποφάσεις σε θέματα, κυρίως, δημοσιονομικού χαρακτήρα δεν λαμβάνονται στην Αθήνα. Και ο σχετικός κατάλογος, με τη μία ή την άλλη αιτιολογία ή και δικαιολογία, διαρκώς αυξάνεται και διευρύνεται, ακόμα και πέραν του γράμματος των Ευρωπαϊκών Συνθηκών.

Υπάρχουν, φυσικά, Συντάγματα και Αναθεωρήσεις, που είχαν ή διατηρούν καθαρά φιλολογικό χαρακτήρα. Και όχι νομικό και δεσμευτικό. Κορυφαίο παράδειγμα τα Συντάγματα της επταετούς δικτατορίας. Ή και τα περισσότερα των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης κατά την περίοδο του «υπαρκτού σοσιαλισμού».

Αυτό, που επιδιώκεται στις περισσότερες προσπάθειες Αναθεώρησης του Συντάγματος, είναι η επίτευξη συναίνεσης μεταξύ περισσοτέρων πολιτικών δυνάμεων και φορέων. Και ως προς τη διαδικασία και ως προς τις αναθεωρητέες διατάξεις. Αυτή, όμως, η συναίνεση απαιτεί μια εξαιρετικά πολύπλοκη διαδικασία και διεκδικεί ένα εξαιρετικά δύσκολο αποτέλεσμα. Ο κάθε πολιτικός φορέας και δύναμη επιδιώκει, συναγωνίζεται ή και διαγκωνίζεται να θέσει τη δική του σφραγίδα. Κορυφαίο παράδειγμα μιας συναινετικής Αναθεώρησης συνιστά η Αναθεώρηση του 2001. Κυρίαρχες έως ηγεμονικές δυνάμεις τότε ήταν το ΠΑΣΟΚ και η Νέα Δημοκρατία. Η Νέα Δημοκρατία λειτούργησε συναινετικά γιατί ήθελε να αποδείξει ότι αυτή ήταν η δύναμη μιας σύγχρονης θεσμικής αλλαγής. Το ΠΑΣΟΚ, ως Κυβέρνηση, θέλησε να υπερβεί τις κινήσεις και προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας. Η συναίνεση, που επιτεύχθηκε, ήταν το συνδυαστικό αποτέλεσμα των συγκλινουσών προθέσεων των δύο αυτών πολιτικών δυνάμεων.

Η διαδικασία Αναθεώρησης του Συντάγματος οφείλει να εξελιχθεί στα ακόλουθα πεδία. Οπωσδήποτε απαιτείται η διευκρίνηση των ξεχωριστών ρόλων της Πολιτείας και της Εκκλησίας. Στις ανθρώπινες ελευθερίες και τα κοινωνικά δικαιώματα ελάχιστες νομοτεχνικές «πινελιές» μπορούν να επιχειρηθούν. Μόνο στη διασφάλιση ενός «ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος». Οι διατάξεις για τις προεδρικές εντολές για σχηματισμό κυβέρνησης πρέπει και αυτές να βελτιωθούν. Πλην, όμως, η οποιαδήποτε αύξηση των αρμοδιοτήτων του Προέδρου της Δημοκρατίας δεν επιτρέπεται να οδηγήσει στην ουσιαστική ακύρωση του γράμματος και του πνεύματος της Αναθεώρησης του 1986. Οπωσδήποτε απαιτείται αναμόρφωση του νομοθετικού έργου της Βουλής. Κυρίως, με την επιβολή νομικών κυρώσεων στην παράβαση των διατάξεων, που ήδη ισχύουν. Πρέπει να εντάξουμε στο Σύνταγμά μας ορισμένες μόνο από τις προβλέψεις που ήδη ισχύουν με βάση το Σύμφωνο Σταθερότητας. Με κανέναν τρόπο η δημοσιονομική πειθαρχία δεν μπορεί να φτάσει στο άλλο άκρο, που απαγορεύει οποιαδήποτε αναπτυξιακή προοπτική. Και οπωσδήποτε πρέπει να ενισχυθούν οι εγγυήσεις της ανεξαρτησίας του Έλληνα δικαστή.

Με μικρές ή και μεγάλες διαφοροποιήσεις, η δυνατότητα επιχείρησης της Αναθεώρησης του Συντάγματος μπορεί να καταστεί ένα ιστορικά αξιόλογο εγχείρημα. Με μία διαδικαστική προϋπόθεση. Ότι οι πολιτικοί και οι φορείς θα βγάλουν τις επικοινωνιακές τους μάσκες ή κουκούλες.

Νέα Σελίδα, Κυριακή 15.04.2018

 


Share |
 
papa
Αναστάσιμα και εθνικά μηνύματα Επιτρέπεται σύγχυση στα εθνικά θέματα; ¨Πορεία στην Ομίχλη της Κρίσης¨



Χριστός Ανέστη! Και όσοι από εμάς αντέξουμε να παραμείνουμε στην εκκλησιά της γειτονιάς μας (ή όπου αλλού βρεθούμ

Το non paper της αμερικανικής πρεσβείας και η τουρκική επιχειρηματολογία για το τέλος ισχύος των διεθνών συνθηκών.

Επ

 

 

Πάρα πολύς κόσμος παραβρέθηκε στην παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Βγόντζα ¨Πορεία στην Ομίχλης της Κρί

 

«ΔΙΚΗ»

20  χρόνια μετά την παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου

Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα, 2009
<

webdesign by mediapro || content management by fgcms