ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΓΟΝΤΖΑΣ

Αρθρογραφία  

arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
 






 

Loading

     Έχει ιστορικό νόημα η συζήτηση για τρίτο πόλο;
-- 28/08/2017

  

   

 

Όλα τα κόμματα εκφράζουν ιδεολογικά ρεύματα και εκπροσωπούν συμφέροντα. Συχνά περιστρέφονται γύρω από μια ηγετική φυσιογνωμία. Όχι απαραίτητα χαρισματική. Δημιουργό, όμως, ιδεών, που συντηρούν ή ανατρέπουν, τροποποιούν ή ανασυνθέτουν τις κυρίαρχες σε κάθε χώρα δυνάμεις.

Στο χώρο των συντηρητικών ιδεών ηγέτης αναδείχθηκε μεταπολεμικά ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Αυτός μορφοποίησε και διαμόρφωσε το πολιτικό πλαίσιο και την οικονομική πολιτική της συντηρητικής παράταξης. Και πριν την Δικτατορία. Και μετά. Αυτό, που αποκαλούμε, «λαϊκή δεξιά». Όχι, βεβαίως, με μεγάλη ιστορική ακρίβεια. Προηγουμένως, ο Αλέξανδρος Παπάγος είχε εισέλθει θορυβωδώς στην πολιτική κονίστρα, αποκλειστικά και μόνο εξαιτίας και μόνο του φωτοστέφανού του ως «νικητή στρατηλάτη». Με άλλη διαδρομή ο Κώστας Μητσοτάκης, αλλά με πολλές κοινοβουλευτικές και πολιτικές ικανότητες και δεξιότητες, δεν κατάφερε να γίνει αποδεκτός στο χώρο της «δεξιάς». Εν μέρει, αλλά, κυρίως, λόγω της φανερής αλλά και υπόγειας σύγκρουσής του με τον Καραμανλισμό και τους φυσικούς και άλλους απογόνους και διαδόχους του.

Στον άλλο πόλο του πολιτικού φάσματος βρίσκεται η «Αριστερά». Με δεσπόζουσες τις κομμουνιστικές ιδέες και στρατηγικό άξονα τον Μαρξισμό-Λενινισμό. Ένα ασφυκτικό ιδεολογικό πλαίσιο και ένας εσωτερικός «δημοκρατικός συγκεντρωτισμός» δεν επέτρεψαν τη δημιουργία ή και την ξεχωριστή ανάδειξη ηγετών που θα εμπλούτιζαν ιδεολογικά την ιστορική πορεία της «Αριστεράς». Δεν έλλειψαν, βέβαια, και σποραδικά φαινόμενα προσωπολατρίας. Ούτε, όμως, η λεγόμενη «ανανεωτική αριστερά», η οποία προέκυψε από την ιδεολογική και οργανωτική σύγχυση, που προκάλεσαν οι περιπέτειες μια νόθας εξωτερικής πολιτικής της Σοβιετικής Ένωσης, κατάφερε να εκθρέψει και να προτάξει ηγέτες με ευρύτερη αποδοχή. Οι «ακαδημαϊκοί» διανοούμενοι της «Αριστεράς» έσπειραν περισσότερη αμφισβήτηση παρά διατράνωσαν και ισχυροποίησαν την «αριστερή» πίστη. Οι πολιτικά και εθνικά τολμηροί, Μπάμπης Δρακόπουλος, Λεωνίδας Κύρκος και τόσοι άλλοι εκλεκτοί αγωνιστές και διανοούμενοι αποτελούν ιστορικά επιβεβαιωτικά παραδείγματα. Αυτή, λοιπόν, η «ανανεωτική αριστερά» παρέμεινε μέχρι πρόσφατα ένα πολυτασικό μόρφωμα μέσα σε μια γκρίζα περιοχή. Ένα διαπροσωπικό μέρος της βρίσκεται σήμερα στην εξουσία. Με κανένα τρόπο όμως δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συνδέεται με τις ρίζες των ανανεωτικών δυνάμεων στο χώρο της «Αριστεράς».

Ανάμεσα στους δύο πόλους έχουν διακινηθεί ένας πλούτος ιδεών με προοδευτικό, κατά κανόνα, πρόσημο. Αρκετές φορές, αντιφατικών. Όχι σπάνια, καιροσκοπικών. Και όχι πάντοτε με ιστορική ραχοκοκαλιά. Ένας πολιτικός χώρος, με πολλούς συμπρωταγωνιστές και ισοδύναμες φιλοδοξίες! Από τη φύση του!

Μερικοί τον έχουν αποκαλέσει «μεσαίο χώρο». Αυτό ισχύει για την προδικτατορική περίοδο. Στα χρόνια της Μεταπολίτευσης αυτό δεν είναι ακριβές, ούτε αληθές. Το ΠΑΣΟΚ και ο ιδρυτής του Ανδρέας Παπανδρέου ηγεμόνευσαν πολιτικά και ιδεολογικά στις περισσότερες δεκαετίες τις Μεταπολίτευσης. Όχι ως δύναμη του «μεσαίου χώρου». Οι φωνασκίες των «άγουρων χρόνων» του ΠΑΣΟΚ ούτε απέτρεψαν, ούτε παρεμπόδισαν, ούτε ανέκοψαν την ανάδειξή του ως πατριωτικού (γιατί φοβίζει, άραγε, αυτή η λέξη;) και συνάμα αταλάντευτα ευρωπαϊκού πολιτικού φορέα.

Το ΠΑΣΟΚ είχε ένα πλούτο ιδεών για την μεταμόρφωση του κράτους από αστυνομικό σε κοινωνικό κράτος. Με ισχυρούς θεσμούς κοινωνικής και διαπροσωπικής αλληλεγγύης. Εγκατέστησε ένα ασανσέρ οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ανόδου, πέρα από τα «τζάκια». Όχι βέβαια και πάντοτε με κριτήριο την αξία. Απελευθέρωσε μεγάλες κατηγορίες πληθυσμού από τους «χαλκάδες» του Εμφυλίου. Και μεταμόρφωσε τον ευνούχο ή έστω αδρανή κάτοικο της χώρας μας σε ενεργό πολίτη, που διεκδικεί. Έστω και μαξιμαλιστικά.

Στα χρόνια της κρίσης το ΠΑΣΟΚ συρρικνώθηκε εντυπωσιακά. Και ένα κομμάτι της «ανανεωτικής αριστεράς». Άλλα στελέχη τους ένοιωσαν κατάκοποι. Και αναχώρησαν. Άλλα απέκτησαν όλα τα μικρόβια ενός μακρού κυβερνητισμού. Άλλα διεκδίκησαν την προσωπική τους ασφάλεια, είτε στους ανεξερεύνητους διαδρόμους της σιωπής, είτε μετακινούμενα στο ρόλο μιας παράξενης εσωτερικής και εξωτερικής «Πολιτικής Αγωγής», είτε διασκορπισμένα άτακτα σε όλες τις πολιτικές ηπείρους.

Σήμερα τα πράγματα είναι διαφορετικά. Η κρίση δεν ολοκλήρωσε τον κύκλο της. Κανένα ιστορικό calculus δεν μπορεί να προφητεύσει και να ερμηνεύσει την πορεία μας. Όλες οι πολιτικές δυνάμεις, πλην του ΚΚΕ έχουν αμαρτήσει μέσα σε αυτό το σπιράλ της κρίσης. Η κάθε μια με το δικό της Μνημόνιο. Κάθε νέο και χειρότερο.

Ο πυρήνας των ιδεών του ΠΑΣΟΚ, του Ανδρέα Παπανδρέου και της ευρωπαϊκής «ανανεωτικής αριστεράς» έχει και διατηρεί ταυτότητα. Η αγάπη προς την πατρίδα, χωρίς ξέφρενους, ανιστόρητους και τυχοδιωκτικούς εθνικισμούς. Η ακώλυτη άσκηση των ελευθεριών του ανθρώπου σε ένα κράτος δικαίου και κυριαρχίας του Νόμου. Η ανάπτυξη της προσωπικότητας του ατόμου στην ανοικτή οικονομία και κοινωνία. Με ένα ισχυρό και λειτουργικό κράτος που περιορίζεται στο επιτελικό και εποπτικό ρόλο του.

Κατά την εκτίμησή μου υπάρχουν σήμερα στοιχεία και ενδείξεις που πιθανολογούν μια δυναμική προς τα μπρος πορεία του χώρου αυτού. Άλλωστε ούτε η Φύση, ούτε ο Άνθρωπος επιτρέπουν κενά επί μακρόν. Έστω και αν η πλήρωσή τους προκαλεί παθογένειες.

Νέα Σελίδα, Ιδεογράμματα, Κυριακή, 27.08.2017

 

 


Share |
 
papa
Καμία έκπτωση στο Κράτος Δικαίου Επιτρέπεται σύγχυση στα εθνικά θέματα; ¨Πορεία στην Ομίχλη της Κρίσης¨

 

 

Τον τελευταίο καιρό έχουν επιπέσει επί των κεφαλών μας μια σειρά δραματικά γεγονότα. Μετά

Το non paper της αμερικανικής πρεσβείας και η τουρκική επιχειρηματολογία για το τέλος ισχύος των διεθνών συνθηκών.

Επ

 

 

Πάρα πολύς κόσμος παραβρέθηκε στην παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Βγόντζα ¨Πορεία στην Ομίχλης της Κρί

 

«ΔΙΚΗ»

20  χρόνια μετά την παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου

Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα, 2009
<

webdesign by mediapro || content management by fgcms