ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΓΟΝΤΖΑΣ

Αρθρογραφία  

arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
 






 

Loading

     Μέρος 2ο-Η ευθύνη του αναισθησιολόγου σε αναισθητικά α
--
Επιστροφή στο ¨Το Ιατρικό Ατύχημα και ο Νόμος¨

Σχετικά άρθρα  

   

 

Ειδικότερα η ευθύνη του αναισθησιολόγου σε αναισθητικά ατυχήματα

Α.  Ατομική ευθύνη του αναισθησιολόγου

1.   Ο χώρος των ιατροχειρουργικών επεμβάσεων αποτελεί το πλαίσιο σχετικά με την έκταση και τους όρους θεμελίωσης ποινικής ευθύνης για τον αναισθησιολόγο κατά την άσκηση της δραστηριότητάς του. επειδή αποτελεί το πεδίο, όπου κατά κύριο λόγο εντοπίζεται η δράση του [1]. Κατά τη χορήγηση αναισθησίας για μια χειρουργική επέμβαση και από τα λάθη που διαπράττονται στο προεγχειρητικό στάδιο ή εμφανίζονται διεγχειρητικά ή τέλος και μετεγχειρητικά είναι δυνατόν να προκύψουν σωματικές βλάβες ή και θάνατος του ασθενή, αποτελέσματα που οδηγούν στην εξέταση της ευθύνης των αναισθησιολόγων για τα εγκλήματα της ανθρωποκτονίας (ά. 302 Π.Κ.) και των σωματικών βλαβών από αμέλεια (ά. 314 Π.Κ.). Είναι, όμως, και εδώ σπάνιες οι περιπτώσεις που θα μπορούσαν να αποδοθούν οι σχετικές αξιόποινες πράξεις σε δόλο των ιατρών, αφού τότε απαιτείται τουλάχιστον αποδοχή των βλαπτικών αποτελεσμάτων για τον ασθενή από μέρους τους.

2.   Η ευθύνη του αναισθησιολόγου εντοπίζεται στις πράξεις του στο πλαίσιο μιας χειρουργικής επέμβασης. Όμως η ευθύνη του εκτείνεται και πέρα από τις πράξεις αυτές, όπως π.χ. σε περιπτώσεις σοβαρών δηλητηριάσεων ή κωματωδών καταστάσεων ατόμων που νοσηλεύονται στην εντατική παρακολούθηση. Με την πιο κάτω ανάλυση [2] επιχειρείται η περιγραφή των λεγόμενων «αναισθητικών ατυχημάτων» και της ευθύνης του αναισθησιολόγου που απορρέει από αυτά στα διάφορα στάδια μιας χειρουργικής επέμβασης (προεγχειρητική περίοδος, κατά τη διάρκεια της επέμβασης, κατά την ανάνηψη).

i.    Ευθύνη κατά την προεγχειρητική ετοιμασία. Η ευθύνη του αναισθησιολόγου συνίσταται:

  • Στην εκτίμηση της γενικής κατάστασης του ασθενή ώστε να αποφασιστεί α) αν ο ασθενής είναι σε θέση να ανταποκριθεί στη δοκιμασία της αναισθησίας, β) ποια μέθοδος αναισθησίας απαιτείται για τη συγκεκριμένη περίπτωση, γ) ποια θέση θα πάρει ο άρρωστος στο χειρουργικό τραπέζι.
  • Στη λήψη και εκτίμηση του ιστορικού του ασθενή με στοιχεία που αφορούν τον ασθενή.
  • Στην ειδική και λεπτομερή αντικειμενική εξέταση του ασθενή.
  • Στην εκτίμηση και εντολή των απαραίτητων εργαστηριακών εξετάσεων.

ii.   Ευθύνη κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Σε αυτό το στάδιο το έργο του αναισθησιολόγου γίνεται ιδιαίτερα δύσκολο διότι αναγκάζεται να επαφίεται κάποτε στη δραστηριότητα και άλλων προσώπων, όπως π.χ. τεχνικών σε περιπτώσεις κεντρικών εγκαταστάσεων των παροχών αερίων, όμως όσο υπάρχει γι' αυτόν δυνατότητα ελέγχου και ιδίως αναστρεψιμότητας των επιπλοκών που αρχίζουν να εμφανίζονται στον ασθενή, από εκεί και πέρα αρχίζει η δική του ευθύνη [3]. Τα ανεπιθύμητα συμβάματα κατά τη διάρκεια της επέμβασης είναι εκείνα που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον αφού σε αυτά επικεντρώνεται βασικά η στοιχειοθέτηση ευθύνης για τον αναισθησιολόγο.

α.   Στη γενική αναισθησία [4]:

  • Κατά το εισαγωγικό στάδιο της αναισθησίας (προνάρκωση γενική δι' εισπνοής, ενδοφλέβια ή μικτή).
  • Από την κακή τοποθέτηση του ασθενή στο χειρουργικό τραπέζι, την κακή τοποθέτηση των οργάνων διασωλήνωσης στα στόμια και τις αναπνευστικές οδούς.
  • Τεχνικής φύσης που οφείλονται στα μηχανήματα που χρησιμοποιεί (Πρέπει να υπάρχει η προηγούμενη προσωπική διαβεβαίωση του αναισθησιολόγου ότι τα μηχανήματα που πρόκειται να χρησιμοποιήσει λειτουργούν, ενώ με ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να γίνεται ο έλεγχος στα συστήματα ασφαλείας).
  • Οφειλόμενα σε εισρόφηση.
  • Οφειλόμενα στη λανθασμένη χορήγηση αναισθητικού αερίου.
  • Οφειλόμενα στη χορήγηση υπερβολικής δόσης αναισθητικού.

β.   Στην τοπική αναισθησία:

  • Τοπικές βλάβες από την κακότεχνη ένεση του φαρμάκου.
  • Συστηματικές εκδηλώσεις από την είσοδο στην κυκλοφορία του τοπικού αναισθητικού.
  • Μυελοπάθεια κατά τη χορήγηση ενδοραχιαίας αναισθησίας.
  • Αραχνοειδίτιδα.

iii. Ευθύνη κατά το στάδιο της ανάνηψης. Η υποχρέωση του αναισθησιολόγου επικεντρώνεται στη διαρκή επιτήρηση του ασθενή, μέχρι να επανέλθουν σε ικανοποιητικό επίπεδο όλες οι ζωτικές του λειτουργίες, γιατί διαφορετικά είναι φανερό ότι μπορεί να προκύψουν ανεπιθύμητα αποτελέσματα από συνηθισμένες παρενέργειες της νάρκωσης ή από επιπλοκές αν αυτές δεν αντιμετωπιστούν ανάλογα. Λόγοι που θα μπορούσαν να θεμελιώσουν ευθύνη του αναισθησιολόγου μπορούν να θεωρηθούν:

  • Ασφυκτικοί θάνατοι και πνευμονίτιδες από την εισρόφηση εμεσμάτων.
  • Πρόκληση πνευμοθώρακα ή ενδοπνευμονικών ρήξεων των κυψελίδων από άτεχνο χειρισμό.
  • Αναπνευστική ανεπάρκεια μετά την επέμβαση.
  • Ατελεκτασία του θώρακα.
  • Μετεγχειρητική πνευμονία.
  • Πνευμονικό οίδημα.
  • Αερώδεις εμβολές που είναι γνωστός λόγος καρδιακής ανακοπής.
  • Ηπατιτικές βλάβες.
  • Κακοήθης υπερπυρεξία.
  • Μεταναισθητικό κώμα.

3.      Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δείχνει και ο αναισθησιολόγος στις μικροεπεμβάσεις, γιατί, όπως έχει εύστοχα παρατηρηθεί μπορεί να υπάρχει «μικρή χειρουργική επέμβαση» αλλά όχι «μικρή αναισθησία» (Opderbecke).

4.      Γίνεται δεκτό [5] ότι δεν είναι δυνατόν κατά τη χορήγηση αναισθησίας να μη συμβεί κάποτε ένα ατύχημα ή μια επιπλοκή. Πάντως, θάνατος ή μη ανατάξιμη βλάβη που να οφείλεται αποκλειστικά στην αναισθησία είναι πολύ σπάνια. Όταν συμβαίνουν ανεπιθύμητες ενέργειες είναι συχνά δύσκολο να καθορισθεί ο μηχανισμός που τις προκαλεί. Μερικές φορές είναι αδύνατο να ξεχωρίσει ένα σύμβαμα που οφείλεται σε κακό χειρισμό του αναισθησιολόγου από ένα αναπόφευκτο ατύχημα παρά την ορθή αντιμετώπιση. Πάντως πρέπει να διευκρινισθεί ότι η ανάθεση της διεξαγωγής αναισθησιολογικών ιατρικών πράξεων σε φοιτητές της ιατρικής ειδικευόμενους ιατρούς ανάλογα με το είδος και τις δυσκολίες της εγχείρησης θα πρέπει να γίνεται με τον όρο της επίβλεψης από κάποιον ειδικό. Διαφορετικά και αν από ιατρικές πράξεις του ειδικευόμενου προκύψουν βλαπτικά αποτελέσματα, τότε υπάρχει εξωτερικά αμελής συμπεριφορά τόσο του ειδικευόμενου που ανέλαβε το εγχείρημα χωρίς να έχει καταστήσει σαφή τη σχετική του αδυναμία όσο και του διευθυντή για την έλλειψη της επιβαλλόμενης επιτήρησης [6].

5.      Πολλοί ασθενείς και οι οικογένειές τους ικανοποιούνται με την ειλικρινή συζήτηση των προβλημάτων που έχουν σχέση με την αναισθησία. Σε περίπτωση ατυχήματος που οφείλεται στην αναισθησία, ο αναισθησιολόγος πρέπει να καταγράψει τα γεγονότα στο διάγραμμα αναισθησίας του ασθενή και, εφόσον χρειάζεται, να συμβουλευτεί και άλλους ειδικούς. Ο αναισθησιολόγος υποβάλλει πλήρη έκθεση του ατυχήματος στο νοσοκομείο και την ασφαλιστική εταιρία [7]. Αν αρχίσουν ανακρίσεις ή απειλές για μήνυση, ο αναισθησιολόγος οφείλει να ειδοποιήσει την ασφάλειά του (αν έχει) και να ζητήσει νομική συμπαράσταση [8]. Πάντως, η καλύτερη προφύλαξη του αναισθησιολόγου σε περίπτωση κατάθεσης μηνύσεων είναι η προσεκτική και ενημερωμένη άσκηση του επαγγέλματος που συνδυάζεται με ενδιαφέρον για τον άρρωστο, με την προεγχειρητική και μετεγχερητική επίσκεψη και τη λεπτομερή καταγραφή της πορείας της αναισθησίας.

 


[1] Δεν περιλαμβάνεται η ποινική διάσταση των περιπτώσεων «ευθανασίας», οι οποίες, αν και σπάνια, εμφανίζονται στην πράξη, εμπίπτουν ως προβληματική στο πεδίο δράσης των αναισθησιολόγων, που είναι οι κυρίως υπεύθυνοι για τη διατήρηση των ζωτικών λειτουργιών των ασθενών, βλ. Μ. Καϊάφα - Γκμπάντι Η ποινική ευθύνη του αναισθησιολόγου στις ιατροχειρουργικές επεμβάσεις, ΝοΒ 1989 (37) σελ. 872 - 883, ιδίως σελ. 872.

[2] Αντ. Κουτσελίνη ό.π. σελ. 1301 επ., Αντ. Κουτσελίνη και Μ. Μιχαλοδημητράκη Ιατρική Ευθύνη, Γενικά και Ειδικά θέματα ιατρικής αμέλειας και ιατρικής ευθύνης, Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα 1984 σελ. 84 επ., Λίλας Παπδημητρίου - Παπακώστα Αναισθησιολογία - Ανάνηψη, Εκδόσεις «Γρηγόριος Παρισιάνος», Αθήνα 1993 σελ. 167 επ. Μ. Καϊάφα - Γκμπάντι ό.π. σελ. 875 - 876.

[3] Η δυνατότητα ενέργειας του ιατρού για αποτροπή του βλαπτικού αποτελέσματος, θεμελιώνει εδώ την ευθύνη του με παράλειψη (15 Π.Κ.), εφόσον αυτός κυριαρχεί πράγματι εκείνη την στιγμή στην εξέλιξη των παραγόντων που επηρεάζουν την υγεία ή τη ζωή του ασθενή, βλ. Καϊάφα - Γκμπάντι ό.π., σελ. 976 υποσημείωση 27.

[4] Στις ΗΠΑ, το έτος 1979 πραγματοποιήθηκε έρευνα θανάτων που συνέβησαν κατά την αναισθησία ασθενών. Σε αυτή καταγράφηκαν σε τριάντα (30) περιστατικά επτά (7) διαφορετικές αιτίες θανάτου:

-    Εισρόφηση: 6

-    Καρδιοαγγειακή ανεπάρκεια: 9

-    Μετεγχειρητική αναπνευστική ανεπάρκεια: 5

-    Βλάβη των μηχανημάτων: 1

-    Κακοήθης υπερπυρεξία: 1

-    Αιφνίδιοι θάνατοι: 6

-    Αδιάγνωστοι: 2

[5] R. Stoelting - R. Miller Βασικές αρχές αναισθησιολογίας, Ιατρικές Εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα 1991, σελ. 129.

[6] ΑΠ 235/1975 ΠοινΧρ 1975 σελ. 628.

[7] Australian Council for Safety and Quality in Health Care Open disclosure standard: A national standard for open communication in public and private hospitals, following an adverse event in health care, Standards Australia, July 2003.

[8] R. Stoelting - R. Miller ό.π., σελ. 129.

 



Σχετικά άρθρα
Μέρος 2ο-Η ευθύνη του αναισθησιολόγου σε αναισθητικά α
Μέρος 3ο-Συλλογική ιατρική ευθύνη
Μέρος 4ο-Υποθέσεις αναισθητικών ατυχημάτων

Share |
 
papa
Ανοίξτε την Βουλή! Επιτρέπεται σύγχυση στα εθνικά θέματα; ¨Πορεία στην Ομίχλη της Κρίσης¨

 

 

Το ότι δεν φταίνε τα θύματα είναι, περίπου, βέβαιο. Τα περισσότερα δεν ήταν καν κάτοικοι της περιοχής. Να φταίνε, άραγε, τα μι

Το non paper της αμερικανικής πρεσβείας και η τουρκική επιχειρηματολογία για το τέλος ισχύος των διεθνών συνθηκών.

Επ

 

 

Πάρα πολύς κόσμος παραβρέθηκε στην παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Βγόντζα ¨Πορεία στην Ομίχλης της Κρί

 

«ΔΙΚΗ»

20  χρόνια μετά την παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου

Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα, 2009
<

webdesign by mediapro || content management by fgcms