ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΓΟΝΤΖΑΣ

Αρθρογραφία  

arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
 






 

Loading

     Μέρος 10ο-Τα όρια της ψυχιατρικής έρευνας
--
Επιστροφή στο ¨Ηθικά και Νομικά Διλήμματα της ψυχιατρικής πράξης¨

Σχετικά άρθρα  

   

1. Τα όρια της ψυχιατρικής έρευνας.

  • Διακήρυξη της Χαβάης/ΙΙ (παρ. 9):

«Για την αύξηση και τη διάδοση των ψυχιατρικών γνώσεων και δεξιοτήτων απαιτείται συμμετοχή των αρρώστων.

Συγκατάθεση μετά από ενημέρωση πρέπει να εξασφαλισθεί πριν ένας άρρωστος παρουσιασθεί σε αίθουσα διδασκαλίας και ακόμη, εάν είναι δυνατόν, όταν ένα ιστορικό δίνεται για επιστημονική δημοσίευση, όπου όλα τα μέτρα πρέπει να παρθούν για να προστατεύσουν την αξιοπρέπεια και την ανωνυμία του αρρώστου και να διαφυλάξουν την προσωπική του υπόληψη. Η συμμετοχή του αρρώστου πρέπει να είναι εκούσια και αφού προηγουμένως έχει γίνει πλήρης ενημέρωση για τον σκοπό, τις διαδικασίες, τους κινδύνους και τις ενοχλήσεις ενός ερευνητικού προγράμματος και πρέπει να υπάρχει μια λογική σχέση ανάμεσα στους υπολογιζόμενους κινδύνους ή τις ενοχλήσεις και του οφέλους από αυτή τη μελέτη.

Στην κλινική έρευνα κάθε άτομο πρέπει να διατηρεί και να ασκεί όλα τα δικαιώματά του ως αρρώστου. Για τα παιδιά και άλλους αρρώστους που δεν μπορούν να δώσουν συγκατάθεση, αυτή θα πρέπει να εξασφαλίζεται από τους νόμιμους πλησιέστερους συγγενείς.

Κάθε άρρωστος ή άτομο που συμμετέχει στην έρευνα είναι ελεύθερος να αποσυρθεί για οποιονδήποτε λόγο και σε οποιονδήποτε χρόνο από κάθε εκούσια θεραπεία και από κάθε διδακτικό ή ερευνητικό πρόγραμμα στο οποίο συμμετέχει. Η διακοπή αυτή καθώς και κάθε άρνηση να συμμετάσχει σε ερευνητικό πρόγραμμα, δεν θα πρέπει κατά κανένα τρόπο να επηρεάσει τις προσπάθειες του ψυχίατρου να βοηθήσει τον άρρωστο.

Ο ψυχίατρος πρέπει να διακόψει όλα τα προγράμματα (διδακτικά, θεραπευτικά, ερευνητικά) που βρίσκονται σε αντίθεση με τις αρχές της Διακήρυξης αυτής».

  • Διακήρυξη της Μαδρίτης (παρ. 2):

«Οι ψυχίατροι που είναι εκπαιδευμένοι στην έρευνα θα πρέπει να επιδιώκουν να προωθούν τα επιστημονικά σύνορα της Ψυχιατρικής».

  • Διακήρυξη της Μαδρίτης (παρ. 7):

«Έρευνα, που δεν διενεργείται σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης, είναι αντιδεοντολογική. Οι ερευνητικές δραστηριότητες θα πρέπει να εγκρίνονται από μια κατάλληλα συγκροτημένη επιτροπή δεοντολογίας. Οι ψυχίατροι οφείλουν να τηρούν τους εθνικούς και διεθνείς κανόνες σχετικά με τη διεξαγωγή έρευνας. Μόνο άτομα κατάλληλα εκπαιδευμένα στην έρευνα θα πρέπει να την αναλαμβάνουν ή να τη διευθύνουν. Επειδή οι ψυχιατρικοί άρρωστοι, ως υποκείμενα έρευνας, είναι εξαιρετικά ευπαθείς, θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή προκειμένου να διαφυλάσσεται η αυτονομία τους, καθώς και η ψυχική και η σωματική τους ακεραιότητα. Δεοντολογικοί κανόνες θα πρέπει επίσης να εφαρμόζονται στην επιλογή πληθυσμιακών ομάδων σε όλους τους τύπους έρευνας, συμπεριλαμβανομένων των επιδημιολογικών και κοινωνικών μελετών, καθώς και στη συνεργατική έρευνα με τη συμμετοχή και άλλων κλάδων ή πολλών ερευνητικών κέντρων».

  • Δεοντολογία και ψυχιατρική έρευνα[1]:

Σύμφωνα με τον συγγραφέα, οι βασικές αρχές της έρευνας είναι:

- Ισορροπία οφέλους και βλάβης - η αρχή του λιγότερο βλαβερού: η κεντρική αρχή στην κλινική πρακτική είναι ότι οι γιατροί δεν πρέπει εν γνώσει τους να κάνουν πράξεις, που βλάπτουν τα συμφέροντα των ασθενών τους και πρέπει να παίρνουν τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να διασφαλίζουν ότι δεν πράττουν κατά τον πιο πάνω τρόπο χωρίς να το θέλουν. Οι γιατροί πρέπει να αποφασίζουν, πρώτα από όλα, εάν η ειδικότητά τους μπορεί να εφαρμοσθεί στα προβλήματα του ασθενή. Αν κάποιο από τα προβλήματα δεν εξηγείται από τη διάγνωση, πρέπει να υπολογίζουν τις συνέπειες του να προτείνουν στον ασθενή να δεχθεί μία εξέταση ή θεραπεία βασισμένη στις προβλέψεις αυτής της διάγνωσης.

- Στην ψυχιατρική η ισορροπία μεταξύ οφέλους και βλάβης δεν είναι τόσο εύκολο να διαπιστωθεί. Μπορεί εύκολα να συμπεράνει κάποιος ότι η πρόταση του γιατρού για θεραπεία στον ψυχικά ασθενή μπορεί να είναι τελικά ένα πείραμα. Γι' αυτό και οι αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται από τον γιατρό και τον ασθενή μαζί, με αμοιβαία εμπιστοσύνη στην κρίση του καθενός μετά από υπολογισμό των κινδύνων και των πιθανών πλεονεκτημάτων.

- Τα περισσότερα ερευνητικά σχέδια δεν περιλαμβάνουν καμία πιθανότητα για σοβαρές βλάβες σε αυτούς που συμμετέχουν. Παρόλ' αυτά, η κατάσταση «όπου υπάρχει έστω και μία πολύ απόμακρη πιθανότητα σοβαρού τραυματισμού ή θανάτου, ανάλογη με αυτή του να ταξιδεύεις με μέσα μαζικής μεταφοράς» πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.

- Πολύ συχνά γίνεται διάκριση μεταξύ «θεραπευτικής» και «μη θεραπευτικής» έρευνας. Αυτό εξαρτάται από το αν ο ασθενής θα ωφεληθεί άμεσα από την προτεινόμενη παρέμβαση. Η αρχή της ισορροπίας μεταξύ οφέλους και βλάβης θα πρέπει να τηρείται και στις περιπτώσεις αυτές, όπως και η προϋπόθεση της ενημερωμένης συναίνεσης και της τήρησης του απόρρητου (αρχή εμπιστευτικότητας).

- Το Βρετανικό Ιατρικό Ερευνητικό Συμβούλιο, πριν από 30 χρόνια, διευκρίνισε τις αρχές που πρέπει να καθοδηγούν τους ιατρικούς ερευνητές, που πραγματοποιούν δοκιμές θεραπείας ή μεθόδους πρόληψης, οι οποίες απαιτούν ελεγχόμενες ομάδες. Αυτές οι δοκιμές διενεργούνται σύμφωνα με αυστηρές επιστημονικές αρχές.

- Ενημερωμένη συναίνεση: ισχύει ο γενικός κανόνας ότι όσοι επιλέγονται να συμμετέχουν σε ερευνητικά προγράμματα πρέπει να γνωρίζουν με ειλικρίνεια ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι και ποια τα πιθανά οφέλη και ποιος ο σκοπός της έρευνες.

- Συναίνεση από ανήλικους: στην περίπτωση που οι ανήλικοι δεν έχουν τη δυνατότητα να λάβουν έγκυρες αποφάσεις, το καθήκον τον γονέων να ενεργήσουν σύμφωνα με το συμφέρον του ανηλίκου μπορεί να σημαίνει ότι ο ερευνητής αρκείται και βασίζεται στη συναίνεση του γονέα ή του επιτρόπου. Παρόλ' αυτά, τυχόν αρνητική συμπεριφορά του ανηλίκου πρέπει να οδηγεί στην επανεξέταση, από όλες τις πλευρές, σχετικά με το αν πρέπει να προχωρήσουν.

- Αρχή της εμπιστευτικότητας: ισχύει η βασική αρχή ότι οι ψυχίατροι πρέπει να λαμβάνουν όλα τα προληπτικά μέτρα για να διασφαλίσουν την μη αποκάλυψη των ιδιωτικών πληροφοριών που παρέχονται από τους ασθενείς.

  • Παραδείγματα αντιδεοντολογικών παραβιάσεων με έρευνας σε ψυχικά ασθενείς:

- Πρώτο παράδειγμα[2]: έρευνα που διεξήχθη από το 1963 έως το 1966 στο δημόσιο σχολείο του Willowbrook, ένα δημόσιο ίδρυμα της Νέας Υόρκης για παιδιά με νοητική καθυστέρηση. Σκοπός της έρευνας ήταν η κατανόηση της φυσικής ιστορίας της ηπατίτιδας και κατά συνέπεια η δοκιμή των επιδράσεων της ουσίας Gamma Globulin στον περιορισμό ή στη βελτίωση της ασθένειας.

Αντικείμενο της έρευνας ήταν παιδιά, τα οποία σκόπιμα μόλυναν με τον ιό της ηπατίτιδας. Οι ερευνητές προσπάθησαν να υπερασπισθούν το έργο τους υποστηρίζοντας ότι η πλειοψηφία αυτών των παιδιών θα αποκτούσε τον ιό της ηπατίτιδας έτσι κι αλλιώς όσο βρισκόταν στο πιο πάνω ίδρυμα, επομένως ήταν καλύτερο γι' αυτά να μολυνθούν σε ελεγχόμενες συνθήκες έρευνας! Μάλιστα, το ίδρυμα έκλεισε τις πόρτες του σε νέους ασθενείς για να αποφύγει το συνωστισμό τους. Πολλά παιδιά δεν μπορούσαν να γίνουν δεκτά στο ίδρυμα εκτός εάν οι γονείς τους συμφωνούσαν να συμμετέχουν τα παιδιά στην έρευνα. Αυτό το περιστατικό προκάλεσε τη δημόσια κατακραυγή γιατί γονείς και παιδιά δεν είχαν ουσιαστικά επιλογή για το αν θα συμμετείχαν ή όχι στην έρευνα.

- Δεύτερο παράδειγμα - δοκιμές ραδιενέργειας σε ψυχικά ασθενή αγόρια: από το 1946 μέχρι το 1956, 19 αγόρια που νόμιζαν ότι συμμετέχουν σε μία επιστημονική ένωση τρέφονταν με γάλα που περιείχε ραδιενέργεια από ερευνητές που ήθελαν να μάθουν για το πεπτικό τους σύστημα. Τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν στο δημόσιο σχολείο Fernald της Μασαχουσέτης. Οι ερευνητές έβαζαν στο γάλα των αγοριών ραδιενεργές μορφές σιδήρου και ασβεστίου για να μελετήσουν τη δυνατότητα τους οργανισμού τους να χωνεύει μεταλλικά στοιχεία.


[1] John Wing, Ethics and psychiatric research στο Psychiatric Ethics (επιμέλεια Sideny Bloch, Paul Chodoff και Stephen A. Green), 3η εκδ., Oxford University Press, 1999, σελ. 461 επ..

[2] Από το εγχειρίδιο διδασκαλίας «Protecting human subjects of research at the Penn State University - Hersey Medical Centre» του Πανεπιστημίου Penn State ( http://ohsr.od.nih.gov ).



Σχετικά άρθρα
Μέρος 2ο-Ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας
Μέρος 3ο-Συνεχής εκπαίδευση του ψυχιάτρου στην προστασ
Μέρος 4ο-Ο ψυχικά ασθενής εταίρος στη θεραπευτική διαδ
Μέρος 5ο-Έχει ο ψυχίατρος υποχρέωση ενημέρωσης του ασθ
Μέρος 6ο -Θρησκευτικές, πολιτικές ή άλλες κοσμοθεωρητι
Μέρος 7ο -Η υπέρβαση της θέλησης του ασθενούς
Μέρος 8ο-Ο πειρασμός της εκμετάλλευσης του ασθενούς
Μέρος 9ο-Ο ψυχίατρος ως πραγματογνώμων
Μέρος 10ο-Τα όρια της ψυχιατρικής έρευνας
Μέρος 11ο -Ο ψυχίατρος και οι ειδικές νευροχειρουργικές
Μέρος 12ο-Ο ψυχίατρος και ο κίνδυνος υποταγής του σε πολ

Share |
 
papa
Ανοίξτε την Βουλή! Επιτρέπεται σύγχυση στα εθνικά θέματα; ¨Πορεία στην Ομίχλη της Κρίσης¨

 

 

Το ότι δεν φταίνε τα θύματα είναι, περίπου, βέβαιο. Τα περισσότερα δεν ήταν καν κάτοικοι της περιοχής. Να φταίνε, άραγε, τα μι

Το non paper της αμερικανικής πρεσβείας και η τουρκική επιχειρηματολογία για το τέλος ισχύος των διεθνών συνθηκών.

Επ

 

 

Πάρα πολύς κόσμος παραβρέθηκε στην παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Βγόντζα ¨Πορεία στην Ομίχλης της Κρί

 

«ΔΙΚΗ»

20  χρόνια μετά την παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου

Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα, 2009
<

webdesign by mediapro || content management by fgcms