ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΓΟΝΤΖΑΣ

Αρθρογραφία  

arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
 






 

Loading

     Μέρος 8ο-Ο πειρασμός της εκμετάλλευσης του ασθενούς
--
Επιστροφή στο ¨Ηθικά και Νομικά Διλήμματα της ψυχιατρικής πράξης¨

Σχετικά άρθρα  

   

1. Ο πειρασμός της εκμετάλλευσης του ασθενούς.

  • Όρκος Ιπποκράτη: «Ες οικίας δε οκόσας αν εσίω εσελεύσομαι επ' ωφελίη καμνόντων, εκτός εών πάσης αδικίης εκουσίης και φθορίης της τε άλλης και αφροδισίων έργων επί τε γυναικείων σωμάτων και ανδρώων, ελευθέρων τε και δούλων» (σε όποιο σπίτι κι αν εισέρχομαι, θα εισέρχομαι για το καλό των αρρώστων, αποφεύγοντας κάθε εκούσια αδικία και βλάβη εις βάρος τους και προπάντων κάθε γενετήσια πράξη με γυναίκες και άνδρες, ελεύθερους και δούλους).
  • Διακήρυξη της Χαβάης/ΙΙ (παρ. 7): «...Ο ψυχίατρος ουδέποτε θα πρέπει να επιτρέψει να υπεισέλθουν στη θεραπεία ανάρμοστες προσωπικές επιθυμίες, συναισθήματα, προκαταλήψεις ή πεποιθήσεις...».
  • Τέταρτη ειδική κατευθυντήρια αρχή δεοντολογίας, που περιλαμβάνεται στη Διακήρυξη της Μαδρίτης - Παραβιάζοντας τα κλινικά όρια και την εμπιστοσύνη μεταξύ ψυχιάτρου και ασθενή:

Η σχέση ψυχίατρου - ασθενή είναι, ίσως, η μόνη σχέση που επιτρέπει την εξερεύνηση του προσωπικού και συναισθηματικού χώρου του ασθενή. Στη σχέση αυτή, ο σεβασμός του ψυχίατρου για την αξιοπρέπεια του ασθενή δημιουργεί μια βάση εμπιστοσύνης, απαραίτητης για τη θεραπεία. Η σχέση ενθαρρύνει τον ασθενή να εξερευνήσει βαθιά κρυμμένες δυνάμεις, αδυναμίες, φόβους και επιθυμίες, ορισμένες από τις οποίες σχετίζονται με τη σεξουαλικότητα. Η γνώση αυτών των χαρακτηριστικών του ασθενή τοποθετεί τον ψυχίατρο σε θέση πλεονεκτική, την οποία του επιτρέπει ο ασθενής ως αντάλλαγμα της εμπιστοσύνης και του σεβασμού. Η εκμετάλλευση αυτής της γνώσης από τον θεραπευτή με την χειραφέτηση των σεξουαλικών φόβων και επιθυμιών του ασθενή, που έχει στόχο την πρόσβαση στη σεξουαλική του ζωή, παραβιάζει την εμπιστοσύνη ανεξάρτητα από τη συγκατάθεση ή μη του ασθενή. Στη θεραπευτική σχέση, η συναίνεση από την πλευρά του ασθενή πηγάζει από τη γνώση που έχει ο ψυχίατρος σχετικά με τον ασθενή και από τη δύναμη που «ντύνει» τον ψυχίατρο με ξεχωριστή εξουσία πάνω στον ασθενή. Μια τέτοια συναίνεση αναλογεί με την εκμετάλλευση του πελάτη.

H κρυφή σεξουαλική δυναμικότητα που υπάρχει σε όλες τις σχέσεις μπορεί να φανερωθεί κατά τη διάρκεια της θεραπείας κι αν δεν γίνει αντικείμενο κατάλληλου χειρισμού από τον θεραπευτή δημιουργεί αγωνία/άγχος στον ασθενή. Αυτή η αγωνία μπορεί να γίνει ακόμα πιο έντονη, αν γίνουν προτάσεις αποπλάνησης και χρησιμοποιηθεί από τον θεραπευτή ανάρμοστη μη λεκτική συμπεριφορά. Επομένως, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει ο ψυχίατρος να έχει σχέσεις με τον ασθενή με οποιαδήποτε μορφή σεξουαλικής συμπεριφοράς, ανεξάρτητα από το αν αυτή η συμπεριφορά προκαλείται από τον ασθενή ή τον θεραπευτή.

  • Σεξουαλική εκμετάλλευση[1]:

Η στενή προσωπική σχέση του θεραπευτή με τον ασθενή μπορεί να ενεργοποιήσει σεξουαλικές επιθυμίες και από τις δύο πλευρές. Η σεξουαλική σχέση αντίκειται στις ηθικές αρχές του ιατρικού επαγγέλματος, συνιστά κατάχρηση των ασθενών από τον θεραπευτή και μπορεί να είναι ποινικά κολάσιμη.

Οι ψυχικά ασθενείς συχνά αναπτύσσουν συναισθηματική τάση εξάρτησης με τον θεραπευτή. Το ερώτημα αν οι σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ θεραπευτή και πρώην ασθενή είναι αποδεκτές και δεν παραβιάζουν τις ηθικές αρχές παραμένει αντικείμενο διχογνωμίας. Οι υποστηρικτές της άποψης «μια φορά ασθενής πάντοτε ασθενής» εκτιμούν ότι κάθε σχέση με πρώην ασθενή θα πρέπει να θεωρείται ηθικά απαγορευμένη ακόμα κι αν καταλήξει σε γάμο. Υποστηρίζουν ότι η συναισθηματική μεταβίβαση μεταξύ του θεραπευτή και του ασθενή εξακολουθεί να υπάρχει και τους παρεμποδίζει να πάρουν μια λογική απόφαση για τη συναισθηματική και σεξουαλική τους επικοινωνία. Αντίθετα, άλλοι δέχονται ότι ένας πρώην ασθενής είναι αυτόνομος και έχει το δικαίωμα να αναπτύσσει συναισθηματική ή σεξουαλική σχέση ενώ άλλοι θεωρούν ότι μετά από εύλογο χρονικό διάστημα θα πρέπει να αποδεσμεύονται από τους περιορισμούς της θεραπευτικής σχέσης.

Πάντως, η άποψη που επικρατεί είναι ότι η σεξουαλική δραστηριότητα με τωρινό ή πρώην ασθενή είναι ανήθικη και αντιδεοντολογική.

  • Αποτελέσματα έρευνας στην Αμερική το 1992[2]. Η έρευνα διενεργήθηκε σε τυχαίο δείγμα 1.319 μελών της Αμερικανικής Ένωσης Ψυχολόγων, από τους οποίους ζητήθηκε να περιγράψουν περιστατικά που οι ίδιοι θεωρούσαν ότι δημιουργούσαν ηθικές προκλήσεις ή προβληματισμούς. Σκοπός της έρευνας ήταν η ενδεχόμενη τροποποίηση του Κώδικα Δεοντολογίας της Ένωσης με βάση τις απαντήσεις των γιατρών.

- Μόνο 4% των απαντήσεων αφορούσαν διλήμματα σχετικά με τις σεξουαλικές σχέσεις ασθενών και θεραπευτών. Αναφέρονται, όμως, περιπτώσεις σχέσεων μετά τη λήξη της θεραπείας, θεραπείας ψυχιάτρου από ψυχίατρο γιατί είχε πολυετή σχέση με ασθενή του, εξαναγκασμού σε παραίτηση θεραπευτή από τον οργανισμό, στον οποίο εργαζόταν, διότι είχε σεξουαλικές σχέσεις με υπάλληλο του οργανισμού αυτού.


[1] Β. Αλεβίζος & Γ. Χριστοδούλου, Ηθικά και Δεοντολογικά Προβλήματα στην Ψυχιατρική στο Γ. Χριστοδούλου, Ψυχιατρική, Δεύτερος Τόμος, Εκδόσεις ΒΗΤΑ, 2000, σελ. 897 επ..

[2] K. Pope & V. Vetter, Ethical Dilemmas Encountered by Members of the American Psychological Association: A national survey στο Ethics and Malpractice, American Psychologist, vol. 47, p. 397 - 411.



Σχετικά άρθρα
Μέρος 2ο-Ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας
Μέρος 3ο-Συνεχής εκπαίδευση του ψυχιάτρου στην προστασ
Μέρος 4ο-Ο ψυχικά ασθενής εταίρος στη θεραπευτική διαδ
Μέρος 5ο-Έχει ο ψυχίατρος υποχρέωση ενημέρωσης του ασθ
Μέρος 6ο -Θρησκευτικές, πολιτικές ή άλλες κοσμοθεωρητι
Μέρος 7ο -Η υπέρβαση της θέλησης του ασθενούς
Μέρος 8ο-Ο πειρασμός της εκμετάλλευσης του ασθενούς
Μέρος 9ο-Ο ψυχίατρος ως πραγματογνώμων
Μέρος 10ο-Τα όρια της ψυχιατρικής έρευνας
Μέρος 11ο -Ο ψυχίατρος και οι ειδικές νευροχειρουργικές
Μέρος 12ο-Ο ψυχίατρος και ο κίνδυνος υποταγής του σε πολ

Share |
 
papa
Ανοίξτε την Βουλή! Επιτρέπεται σύγχυση στα εθνικά θέματα; ¨Πορεία στην Ομίχλη της Κρίσης¨

 

 

Το ότι δεν φταίνε τα θύματα είναι, περίπου, βέβαιο. Τα περισσότερα δεν ήταν καν κάτοικοι της περιοχής. Να φταίνε, άραγε, τα μι

Το non paper της αμερικανικής πρεσβείας και η τουρκική επιχειρηματολογία για το τέλος ισχύος των διεθνών συνθηκών.

Επ

 

 

Πάρα πολύς κόσμος παραβρέθηκε στην παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Βγόντζα ¨Πορεία στην Ομίχλης της Κρί

 

«ΔΙΚΗ»

20  χρόνια μετά την παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου

Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα, 2009
<

webdesign by mediapro || content management by fgcms